Inteligencja społeczna – czemu jest tak ważna w życiu zawodowym?

Inteligencja społeczna jest dość popularnym określeniem, z którym z pewnością już kiedyś się spotkałeś. Jednak co ono dokładnie oznacza? Różni badacze próbowali rozwijać, zwężać i rozszerzać to pojęcie, które jest niezwykle przydatne w rozwiązywaniu konfliktów międzyludzkich i rozumieniu emocji. Dlaczego warto pochylić się nad inteligencją społeczną i czemu jest ona tak ważna dla odnoszenia sukcesów w rozwoju zawodowym? 

Czym jest inteligencja społeczna?

Podejście badaczy na przestrzeni lat do definicji inteligencji jest dość różnorodne. Najogólniejsza definicja mówi jednak, że jest to pojęcie odnoszące się do zdolności rozumienia ludzi i kierowania nimi oraz rozumnego, świadomego działania w stosunkach międzyludzkich. 

Początkowa koncepcja Thorndike’a była później rozwijana przez innych badaczy. Coraz częściej teoretycy łączyli ją różnymi ośrodkami w mózgu. Pojęcie inteligencji społecznej zostało powiązane pod koniec XX wieku z koncepcją inteligencji ogólnej tzw. wielorakiej, na którą składały się różne aspekty, takie jak inteligencja językowa, matematyczna czy muzyczna. Wśród różnych członów inteligencji wielorakiej znalazła się także inteligencja społeczna, zwana też interpersonalną. Na początku XXI wieku Daniel Goleman poświęcił dużo uwagi temu rodzajowi inteligencji i ściśle powiązał ją z inteligencją emocjonalną. Oba te rodzaje inteligencji mają związek z umiejętność świadomego odnajdywania się w relacjach międzyludzkich. 

badaniach przeprowadzonych w 2012 roku wykazano, że kompetencje w zakresie inteligencji społecznej i emocjonalnej stanowią praktyczne i teoretycznie spójne, rzetelne i trafne podejście do oceny i rozwoju jednostek w zróżnicowanym kulturowo środowisku. Ponadto liderzy, którzy chcą polepszyć wyniki swojego zespołu mogą to zrobić poprawiając swoje rozumienie funkcjonowania empatii. Badania przeprowadzone przez Claudio Fernández – Aráoz pokazały, że w analizie dyrektorów wyższego szczebla ci, którzy zostali zatrudnieni na podstawie samodyscypliny i intelektu, później zostali zwalniani z powodu braku podstawowych umiejętności społecznych. 

Jak dostrzec inteligencję społeczną w pracy?

Według koncepcji Golemana inteligencja społeczna opiera się na dwóch fundamentach, do których należą:

  1. świadomość społeczna – sposób, w jaki odbieramy ludzi np. ich intencje czy słowa,
  2. sprawczość społeczna – sposób, w jaki wykorzystujemy świadomość społeczną do podejmowania czynności wobec innych osób.

Inteligencja społeczna wiąże się z umiejętnością współpracy z drugim człowiekiem, skutecznego komunikowania się, ale także trafnego rozpoznawania motywacji. Pozwala również rozumieć stany emocjonalne – nie tylko innych osób, ale również swoich własnych. 

Jak inteligencja społeczna pomoże ci w pracy?

Inteligencja społeczna pozwala nam prawidłowo interpretować sytuację komunikacyjną i dopasować komunikat do rozmowy. Osoby inteligentne społecznie nie mają problemu z doborem sposobu wypowiedzi oraz komunikowania w taki sposób, który pozwoli na jasne przekazanie komunikatu odbiorcy. Poza werbalną umiejętnością komunikacji osoby o wysokiej inteligencji społecznej dobrze radzą sobie też w komunikatach niewerbalnych. Właśnie dlatego jest im łatwiej interpretować komunikaty płynące z ciała oraz samemu korzystać z ekspresji w taki sposób, żeby skutecznie wpłynąć na rozmówcę. Bardzo dobrą cechą osób o wysokiej inteligencji społecznej jest również empatia i troska o dobrostan ludzi z otoczenia. Inteligencja społeczna jest bardzo wartościowym zasobem dla osób o wysokim natężeniu motywatora Kontakty społeczne. Potrzebę kontaktu z innymi może wzbogacić o niezbędne umiejętności, aby ten kontakt utrzymać w pożądanej postaci. 

Poza empatyzowaniem z innymi jedną z ważniejszych umiejętności, które zyskujemy wraz z inteligencją społeczną jest również dogłębne rozumienie uczuć innych. Kolejną korzyścią jest także panowanie nad pojawiającymi się  emocjami, a co za tym idzie skuteczne radzenie sobie z konfliktowymi sytuacjami. Umiejętność rozpoznania czynników, które doprowadziły do różnicy zdań jest niezwykle cenna, co również może prowadzić do zyskania sobie autorytetu w grupie i częstszego wybijania się osób inteligentnych społecznie na pozycję lidera. Dla osób o wysokim natężeniu motywatora Władza inteligencja społeczna może być przydatna do realizacji ich potrzeb.

Co więcej inteligencja społeczna przydaje się szczególnie w pracy zespołowej, ponieważ wymusza to interakcje, wzmożone kontakty oraz radzenie sobie z konfliktami. Poza tym wychodzimy już poza ramy konfliktów jeden na jeden, a zaczynamy rozwiązywać bardziej złożone kłótnie, w których biorą udział różne osoby, z odmiennymi doświadczeniami i potrzebami. 

W rozwijaniu inteligencji społecznej bardzo pomocna jest metoda Reiss Motivation Profile, która pozwala nam spojrzeć na każdego z indywidualnej perspektywy. Dzięki niej możemy dowiedzieć się jakie potrzeby kierują daną osobą i jak te potrzeby zaspokajać w kontekście indywidualnym i grupowym. Dzięki poznaniu motywatorów danej osoby możemy zorientować się jaka potrzeba nie została zaspokojona i dlaczego mogła stać się przyczyną konfliktu. Podejście z ukierunkowaniem na wewnętrzną motywację i indywidualizm jednostki pozwala nam spojrzeć z większą empatią i zrozumieniem na potrzeby drugiego człowieka.

Autor: Ewa Jochheim