Inteligencja społeczna – czy naprawdę jest tak ważna w życiu prywatnym i zawodowym?

Inteligencja społeczna jest dość popularnym terminem. Jednak co dokładnie oznacza? Różni badacze próbowali rozwijać, zawężać i rozszerzać to pojęcie, które jest niezwykle przydatne w rozwiązywaniu konfliktów międzyludzkich i rozumieniu emocji. Dlaczego jest ona tak ważna dla odnoszenia sukcesów prywatnych i zawodowych? I co na ten temat mówi psychologia społeczna? 

Podejście badaczy na przestrzeni lat do definicji inteligencji jest dość różnorodne. Najogólniejsza definicja mówi, że jest to pojęcie odnoszące się do zdolności rozumienia ludzi i kierowania nimi oraz rozumnego, świadomego działania w stosunkach międzyludzkich. 

Początkowa koncepcja Thorndike’a była później rozwijana przez innych badaczy. Coraz częściej teoretycy łączyli ją z różnymi ośrodkami w mózgu. Pojęcie inteligencji społecznej zostało powiązane pod koniec XX wieku z koncepcją inteligencji ogólnej tzw. wielorakiej, na którą składały się różne aspekty, takie jak inteligencja językowa, matematyczna czy muzyczna. Wśród różnych członów inteligencji wielorakiej znalazła się także inteligencja społeczna, zwana też inteligencją interpersonalną.

Na początku XXI wieku Daniel Goleman, autor bestsellerowej inteligencji emocjonalnej, poświęcił dużo uwagi inteligencji społecznej i w modelu inteligencji emocjonalnej ściśle powiązał ją właśnie z inteligencją emocjonalną. Oba te rodzaje inteligencji mają związek z umiejętnością świadomego odnajdywania się w relacjach międzyludzkich i uzasadniają, dlaczego osoby o wysokim ilorazie inteligencji (IQ), wcale nie muszą osiągnąć sukcesu.

Inteligencja społeczna we współczesnej psychologii

Współcześnie w psychologii inteligencja społeczna to zdolność poznawcza pozwalająca na podejmowanie adekwatnych działań w różnych sytuacjach społecznych. Dotychczas inteligencję społeczną uwzględniło w swoich publikacjach wielu naukowców.

badaniach przeprowadzonych w 2012 roku wykazano, że kompetencje w zakresie inteligencji społecznej i inteligencji emocjonalnej stanowią praktyczne i teoretycznie spójne, rzetelne i trafne podejście do oceny i rozwoju jednostek w zróżnicowanym kulturowo środowisku. Ponadto liderzy, którzy chcą polepszyć wyniki swojego zespołu mogą to zrobić poprawiając swoje rozumienie empatii. 

Badania przeprowadzone przez Claudio Fernández – Aráoz pokazały, że w analizie dyrektorów wyższego szczebla ci, którzy zostali zatrudnieni na podstawie samodyscypliny i intelektu (osoby o wysokim ilorazie inteligencji), później byli zwalniani z powodu braku podstawowych umiejętności społecznych. 

Jak inteligencja społeczna pomoże ci prywatnie i w pracy?

Według koncepcji autora światowego bestsellera – Golemana inteligencja społeczna opiera się na dwóch fundamentach, do których należą:

  1. świadomość społeczna – sposób, w jaki odbieramy ludzi np. ich intencje czy słowa,
  2. sprawczość społeczna – sposób, w jaki wykorzystujemy tę świadomość do podejmowania czynności wobec innych osób.

Osoby charakteryzujące się dużą inteligencją społeczną odnoszą większe sukcesy w komunikowaniu się i współpracy z drugim człowiekiem. Inteligencja społeczna wiąże się z trafnym rozpoznawaniem motywacji. Pozwala również rozumieć stany emocjonalne – nie tylko innych osób, ale również swoje. 

Osoby obdarzone inteligencją społeczną prawidłowo interpretują sytuację komunikacyjną i dopasowują komunikat do rozmowy z drugą osobą. Osoby inteligentne społecznie nie mają problemu z doborem sposobu wypowiedzi oraz komunikowania, który pozwoli na jasne przekazanie komunikatu odbiorcy.

Poza werbalną umiejętnością komunikacji osoby o wysokiej inteligencji społecznej dobrze radzą sobie też w komunikatach niewerbalnych. Właśnie dlatego jest im łatwiej interpretować komunikaty płynące z ciała oraz samemu korzystać z ekspresji w taki sposób, żeby skutecznie wpłynąć na rozmówcę. Inną cechą osób o wysokiej inteligencji społecznej jest empatia i troska o dobrostan ludzi z otoczenia.

Jakie związki mają motywatory Reiss Motivation Profile® z inteligencją społeczną?

Wysoki poziom inteligencji interpersonalnej jest bardzo wartościowym zasobem dla osób o dużym natężeniu motywatora Kontakty społeczne, bo pozwala utrzymać związki społeczne w pożądanej postaci. Poza empatyzowaniem z innymi jedną z ważniejszych umiejętności, które zależą od rozwiniętej inteligencji społecznej jest również dogłębne rozumienie uczuć innych. Kolejną korzyścią osób które cechuje inteligencja społeczna jest także panowanie nad pojawiającymi się emocjami, a co za tym idzie skuteczne radzenie sobie z konfliktowymi sytuacjami.

Umiejętność rozpoznania czynników, które doprowadziły do różnicy zdań jest niezwykle cenna, co również może prowadzić do zyskania sobie autorytetu w grupie i częstszego wybijania się osób inteligentnych społecznie na pozycję lidera. W przypadku osób o wysokim natężeniu motywatora Władza inteligencja społeczna manifestuje się większą sprawnością w wywieraniu wpływu na innych. Co więcej inteligencja społeczna przydaje się szczególnie w pracy zespołowej, ponieważ wymusza to interakcje, wzmożone kontakty oraz radzenie sobie z konfliktami.

Jak rozwijać inteligencję społeczną?

Koncentrując się na inteligencji emocjonalnej, poznając siebie i podnosząc samoświadomość. To poszerza perspektywę i pozwala zrozumieć, że jako ludzie, pod wieloma względami jesteśmy podobni i jednocześnie, pod wieloma, różnimy się między sobą.

W obszarze wspomagającym rozwój inteligencji emocjonalnej na znaczeniu nabiera sztuczna inteligencja oraz wiarygodne metody psychometryczne np. Reiss Motivation Profile®, dzięki czemu możemy spojrzeć na każdego (również siebie) z indywidualnej perspektywy. Możemy dowiedzieć się jakie potrzeby kierują daną osobą i jakie potrzeby są wspólne dla całej grupy społeczne. Jak te potrzeby zaspokajać w kontekście indywidualnym i grupowym.

Dzięki poznaniu motywatorów danej osoby możemy z łatwością wejść w jej buty – zorientować się jaka potrzeba nie została zaspokojona i dlaczego mogła stać się przyczyną konfliktu. Podejście z ukierunkowaniem na wewnętrzną motywację i indywidualizm jednostki pozwala nam spojrzeć z większą empatią i zrozumieniem na potrzeby drugiego człowieka.

Autor: Ewa Jochheim