SMART nie działa. SMARTER też nie zawsze. Dlaczego Twoje cele wciąż nie są zrealizowane?
Większość osób zna zasadę tworzenia celów SMART. Były lata, w których traktowano ją wręcz jak złoty standard skuteczności. Cele miały być Specific, Measurable, Achievable, Relevant, Time-bound — czyli konkretne, mierzalne, osiągalne, istotne i określone w czasie. Brzmi rozsądnie. I faktycznie, na papierze wszystko wygląda perfekcyjnie. Tylko że… SMART nie działa. A przynajmniej: nie działa wystarczająco dobrze we współczesnym, zmiennym świecie.
Spis treści
Dlaczego klasyczny SMART nie działa?
Powód jest prosty i brutalnie szczery:
1. Rzeczywistość zmienia się szybciej niż Twoje cele
Cele SMART są sztywne. Mają być precyzyjne, a to oznacza, że często… dezaktualizują się już po kilku tygodniach.
Rynek się zmienia, Ty się zmieniasz, okoliczności się zmieniają.
A cel SMART pozostaje taki sam, jakby świat stanął w miejscu.
2. Trzymasz się planu nawet wtedy, gdy przestaje mieć sens
SMART promuje stabilność i konsekwencję — świetnie.
Tylko że w rezultacie często ciągniesz za sobą cel, który jest już nieadekwatny, nieaktualny, nie Twój.
3. Mierzalność nie gwarantuje motywacji
Możesz mieć perfekcyjne KPI, harmonogram i check-listę, a mimo to…
nie chcieć tego robić.
I tu wchodzi SMARTER.
SMARTER – ulepszona wersja zasady SMART
W odpowiedzi na ograniczenia SMART powstała koncepcja SMARTER — z dwoma dodatkowymi elementami:
E – Evaluation (ewaluacja)
R – Readjustment (dostosowanie)
Brzmi świetnie. Dzięki temu możesz regularnie sprawdzać, czy cel nadal ma sens, i dopasowywać go do rzeczywistości.
Dlaczego SMARTER też nie zawsze działa?
Bo choć Twoje cele mogą być teraz precyzyjne, aktualne i dostosowane do zmian, to nadal mogą… pozostać tylko na papierze.
Możesz mieć genialnie ułożony plan, najlepszy kalendarz świata i idealne wskaźniki postępu — a i tak nie robić tego, co powinieneś.
I teraz klucz:
Jeden powód, dlaczego nawet najlepsze cele SMARTER zawodzą
Bo to nie są Twoje cele.
Serio.
Mogą być dopracowane perfekcyjnie. Mogą być mądre (SMART) i jeszcze mądrzejsze (SMARTER). Ale jeśli nie wynikają z Twojej wewnętrznej motywacji, to pozostaną:
– cudze,
– narzucone,
– puste,
– odhaczane na siłę,
– albo odkładane w nieskończoność.
Co to znaczy „Twoje cele”?
To cele zgodne z tym, co naprawdę Cię napędza.
Nie z tym, co wypada.
Nie z trendami.
Nie z celami bezrefleksyjnie narzuconymi przez Twojego szefa, modnymi w branży, wśród znajomych czy w social mediach.
Chodzi o Twoją wewnętrzną siłę napędową — zestaw motywatorów, którymi kierujesz się na co dzień, często nieświadomie.
I tu pojawia się:
📌 Brakujący element skutecznego wyznaczania celów
Reiss Motivation Profile® (RMP) to naukowy model motywacji wewnętrznej autorstwa prof. Stevena Reissa.
Zakłada, że każdy z nas ma własną, unikalną kombinację 16 kluczowych motywatorów, takich jak:
– ciekawość,
– władza,
– niezależność,
– kontakty społeczne,
– porządek,
– status,
i jeszcze 10 innych.
To one decydują o tym:
– jakie cele mają sens właśnie dla Ciebie,
– co daje Ci energię,
– czego nie znosisz,
– co sprawia, że porzucasz plany,
– a co sprawia, że naturalnie działasz bez wysiłku.
Cele zgodne z RMP = cele, które realizujesz naturalnie
Kiedy znasz swoje motywatory, możesz tworzyć cele, które są:
✔ zgodne z tym, kim jesteś,
✔ wymagające, ale wspierające,
✔ długofalowe, bo wynikają z głębokich potrzeb, a nie chwilowych mód.
A wtedy nagle okazuje się, że:
– nie potrzebujesz dyscypliny na sterydach,
– nie odkładasz rzeczy na później,
– nie musisz walczyć ze sobą,
bo Twoje cele są po prostu… Twoje.
Jak połączyć SMARTER z wewnętrzną motywacją?
Najbardziej efektywna formuła wygląda tak:
- Najpierw poznaj swoją motywację (Reiss Motivation Profile®)
→ dopiero wtedy wiesz, czego naprawdę chcesz. - Potem formułuj cele zgodnie z motywatorami
→ np. osoba z wysoką potrzebą porządku inaczej planuje niż osoba z wysoką potrzebą elastyczności. - Na końcu ubierz to w SMARTER
→ czyli konkretność, mierzalność, ewaluacja, dostosowanie – wszystko to, co już wiesz dotychczas.
Dopiero wtedy otrzymujesz cele, które są:
mądre (SMART), mądrzejsze (SMARTER) i naprawdę Twoje.
ROZWIĄZANIA DLA CIEBIE – świadomość własnych potrzeb i motywacji przenosi metodę SMART na zupełnie nowy poziom. [METODA NAUKOWA]
Metoda SMART/SMARTER – przykłady
Cel prywatny
Cel ogólny: Chcę poprawić swoją kondycję.
SMART:
– S: Chcę przebiec 5 km bez zatrzymywania.
– M: Mierzę postęp w aplikacji biegowej.
– A: Jestem w stanie trenować 3 razy w tygodniu.
– R: Poprawa kondycji to mój realny cel zdrowotny.
– T: Osiągnę to w 8 tygodni.
SMARTER:
– E: Raz w tygodniu sprawdzam, czy tempo i dystans idą w dobrym kierunku.
– R: Jeśli pojawią się kontuzje lub zmiana grafiku, modyfikuję plan (np. marszobiegi zamiast biegu).
Problem?
Jeśli Twoje naturalne motywatory (np. niski poziom Aktywności fizycznej) są z tym celem niespójne — nie utrzymasz go, nawet jeśli plan jest perfekcyjny.
Cel biznesowy (dla pracownika)
Cel ogólny: Chcemy poprawić jakość obsługi klienta.
SMART:
– S: Pracownik ma skrócić średni czas odpowiedzi z 6 do 4 godzin.
– M: Mierzymy to w systemie ticketowym.
– A: Pracownik ma narzędzia i kompetencje, aby to osiągnąć.
– R: Jakość obsługi wpływa na retencję klientów.
– T: Cel ma zostać osiągnięty w ciągu 3 miesięcy.
SMARTER:
– E: Cotygodniowe omówienie wyników i przyczyn opóźnień.
– R: Jeśli wolumen zapytań wzrośnie sezonowo, cel zostanie proporcjonalnie dostosowany.
Problem?
Jeśli pracownik ma niski motywator Kontakty społeczne, a wysoki Niezależność, to cel związany z szybką, intensywną komunikacją z klientem może być dla niego energetycznie wyczerpujący.
W efekcie — nawet SMARTER nie sprawi, że zacznie działać pełną parą.
Napisz do mnie na LI lub skorzystaj z formularza
Podsumowanie: SMART to struktura. SMARTER to adaptacja. RMP to prawdziwa skuteczność.
SMART pomaga formułować cele, SMARTER pomaga je dostosowywać.
Ale dopiero motywacja wewnętrzna sprawia, że cel staje się czymś, co chcesz, a nie czymś, co powinieneś.
Jeśli chcesz tworzyć cele, które naprawdę zrealizujesz — zacznij od poznania siebie.
FAQ
1. Co to jest metoda SMART? (definicja)
SMART to akronim określający pięć cech dobrze sformułowanego celu:
- S — Specific: konkretny, jasno opisany
- M — Measurable: możliwy do zmierzenia
- A — Achievable: realistyczny i osiągalny
- R — Relevant: istotny i sensowny
- T — Time-bound: określony w czasie
To klasyczne narzędzie zarządzania celami.
2. Na czym polega zasada SMARTER? (definicja)
SMARTER to rozszerzona wersja metody SMART, wzbogacona o:
- E — Evaluation: regularną ewaluację celów
- R — Readjustment: korektę i dostosowanie celu do zmian
SMARTER jest bardziej elastyczny i pozwala reagować, gdy rzeczywistość się zmienia.
3. Jakie są inne rozwinięcia akronimu SMART i SMARTER?
W praktyce istnieje wiele interpretacji. Najpopularniejsze alternatywy:
Inne wersje SMART:
- Attainable zamiast Achievable
- Realistic zamiast Relevant
- Motivating jako dodatkowy element S.M.A.R.T.
- Stretching – cel powinien być wymagający, nie tylko osiągalny
Inne wersje SMARTER:
- E — Exciting: cel powinien być ekscytujący
- R — Recorded: cele powinny być zapisane
- E — Ethical: zgodne z wartościami
- R — Reviewed: regularnie przeglądane
Każda organizacja lub trener może stosować własne rozwinięcia, ale sedno pozostaje to samo: dodać refleksję i adaptację.
4. Czy metoda SMART/SMARTER wystarczy, aby osiągać cele?
Nie.
To tylko narzędzie struktury — a nie motor napędowy.
Bez zgodności z Twoją motywacją wewnętrzną, cele pozostają technicznie poprawne, ale psychologicznie obce. Dlatego kluczowym elementem jest poznanie swoich indywidualnych psychologicznych motywatorów.



